Dyrektywa Omnibus – co to jest i jakie zmiany w e-commerce wprowadza?

edrone

Jeśli czytasz ten artykuł, to z pewnością jesteś związany z branżą e-commerce. Mam więc dla Ciebie ważną informację: w najbliższym czasie Twój sklep internetowy czekają spore zmiany, spowodowane wejściem w życie unijnej dyrektywy Omnibus.

Jej głównym celem jest unowocześnienie prawa konsumenckiego. Nowe obowiązki nie są związane wyłącznie z koniecznością aktualizacji regulaminów, a przede wszystkim z wdrożeniem nowych rozwiązań w interfejsie Twojej strony oraz ze zmianami w bieżącej działalności Twojego biznesu.

Domyślam się, że nie do końca odnajdujesz się w rozszyfrowywaniu wytycznych pisanych przez prawników. Spokojnie. Przygotowaliśmy dla Ciebie serię artykułów “Omnibus”, gdzie poprowadzę cię za rękę w gąszczu przepisów prawnych i koniecznych wdrożeń w interfejsie, a przy okazji przekonam Cię, że… w świecie e-commerce WARTO DZIAŁAĆ TRANSPARENTNIE i projektowane zmiany wyjdą Ci wyłącznie na dobre ☺

Czego dowiesz się z artykułu?

🡪 Co to jest dyrektywa Omnibus i czego ona dotyczy?

🡪 Do kiedy właściwie powinieneś wdrożyć nowe przepisy?

🡪 Jakie są najważniejsze zmiany, które wprowadza Omnibus?

🡪 Dlaczego warto być transparentnym i co możesz zyskać dzięki dyrektywie?

🡪 Jak już teraz zacząć przygotowywać się do zmian?

Ważne ☺ Informacje prawne dotyczące dyrektywy Omnibus śledzimy w Legitimate.pl na bieżąco i będziemy je dla Was aktualizować. Polski Parlament nie zakończył jeszcze prac nad nowelizacją m.in. ustawy konsumenckiej, w związku z czym nie mamy możliwości udzielić jednoznacznych wskazówek dotyczących ostatecznego zakresu obowiązków dla polskich przedsiębiorców. Regularnie analizujemy projekty aktów prawnych oraz rozwiązania prawne przyjęte w innych państwach unijnych, żeby podpowiedzieć na co już teraz warto się przygotować. Jesteśmy czujni i możecie spać spokojnie – o wszystkim będziemy  Was w odpowiednim czasie informować zarówno w kanałach edrone, jak i na naszej stronie Legitimate.

Co to jest dyrektywa Omnibus i czego dotyczy?

Zawyżanie cen tuż przed wyprzedażą, czy Black Friday? Pisanie opinii za klientów, czy niepublikowanie tych negatywnych? Brak możliwości szybkiego kontaktu ze sprzedającym? Nietransparentne plasowanie ofert w multibrandach?  Jeśli choć jedna z tych praktyk brzmi dla Ciebie znajomo, to już wiesz, dlaczego organy Unii Europejskiej zdecydowały się ponownie przyjrzeć przepisom z zakresu ochrony konsumenckiej.

Działania wielu podmiotów na rynku niestety nie zawsze są uczciwe i m.in. z tego powodu przyjęto dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161 (tzw. „dyrektywę Omnibus”), której celem jest lepsze egzekwowanie i unowocześnienie unijnych przepisów dotyczących ochrony konsumenta.

Do kiedy masz czas na wdrożenie nowych przepisów?

Mam dla Ciebie dwie informacje. Złą i dobrą.
Zła informacja jest taka, że dyrektywa to taki rodzaj aktu prawa Unii Europejskiej, który musi zostać implementowany (czyli wdrożony) do systemu prawa państwa członkowskiego za pomocą aktów prawa krajowego – na przykład poprzez ustawę.

Dyrektywa Omnibus powinna być wdrożona do 28 maja 2022 r. Tymczasem w Polsce nie zakończyły się nawet prace legislacyjne. Prace nad nowelizacją ustawy konsumenckiej i kilku innych ustaw nadal trwają i pewnie nie wejdą w życie wcześniej niż jesienią 2022 roku (a może jeszcze później?).  Ociągamy się, przez co Unia wszczęła już w tej sprawie procedurę naruszeniową przeciwko Polsce.

Czas jednak na dobrą informację: brak uchwalenia polskiej ustawy oznacza, że masz jeszcze trochę czasu! Nie musisz przeprowadzać rewolucji w swoim e-commerce na wariackich papierach i wdrażać zmian do 28 maja 2022 r. Na obecnym etapie nie grożą Ci kary. Możesz czekać na to, co uchwali polski Parlament. Dotyczy to jednak tylko tych biznesów, których grupą docelową są polscy konsumenci. Oczywiście dobrą praktyką byłoby dostosowanie swojego sklepu do prokonsumenckich zmian już teraz, jednak możesz zrobić to ze spokojem.

Pamiętaj, że dyrektywa Omnibus wskazuje wspólne cele, jakie mają osiągnąć państwa członkowskie w zakresie ochrony praw konsumenta. Jednak to, jakie konkretne środki i szczegółowe rozwiązania zostaną przyjęte w poszczególnych krajach Unii Europejskiej przesadzą ustawy, czy inne akty prawa wewnętrznego. 

Niektóre kraje wdrożyły już dyrektywę, np. Węgry czy Chorwacja. Jeśli grupą docelową Twojego e-commerce są konsumenci z tych państw, musisz już uwzględniać obowiązki Omnibusa w kształcie, który wszedł w tych poszczególnych krajach! Jest jeszcze jeden wyjątek: jeśli Twój e-commerce ma finansowanie z PFR/ARP to również musisz być zgodny już teraz. 

Jakie zmiany wprowadzi dyrektywa Omnibus?

Lista nowych obowiązków wynikających z dyrektywy Omnibus jest naprawdę długa. W związku z tym w kolejnych wpisach będę omawiać poszczególne grupy zmian. Zależy mi na tym, żebyś się w tym nie pogubił.  

Przedstawiam jednak skróconą listę najważniejszych zmian. Sprawdź, na co w niedługim czasie będziesz musiał zwrócić szczególną uwagę prowadząc swój e-commerce!

  1. Po pierwsze: przedstaw się i umożliwiaj łatwy kontakt! Przedsiębiorcą będzie miał obowiązek podać nie tylko dane swojej firmy czy adres e-mail do korespondencji z klientem, ale również… numer telefonu! Wiele podmiotów e-commerce ogranicza się wyłącznie do pisemnych kanałów komunikacji z klientem. Zgodnie z Omnibusem musisz umożliwić klientowi również łatwy kontakt telefoniczny.
  2. Czas na weryfikację opinii zamieszczanych przez konsumentów. Przedsiębiorca będzie miał obowiązek wykazać, że opinie można rzeczywiście powiązać z konkretnym zakupem produktu lub usługi. Opisz w jaki sposób przetwarzasz opinie, czy zamieszczasz wszystkie na swojej stronie, a może niektóre z nich są sponsorowane i pochodzą z odpłatnych współprac, np. z influencerami? Sugeruję wdrożyć krótki regulamin zamieszczania opinii na Twojej stronie. Odezwij się do nas, z chęcią Ci w tym pomożemy.
  3. Koniec z manipulowaniem cenami przed wyprzedażą. Przedsiębiorcy będą musieli prezentować (obok informacji o obniżonej cenie czy promocji) informację o najniższej cenie tego towaru lub usługi, jaka obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Jeśli towar będzie krócej w sprzedaży niż 30 dni, to obok informacji o obniżonej cenie będzie trzeba wskazać informację o najniższej cenie tego produktu, która obowiązywała od dnia jego oferowania do sprzedaży i do dnia wprowadzenia obniżki.
  4. Unia powiedziała „nie!” plasowaniu ofert w sposób ukryty i nietransparentny. Na przedsiębiorcach będzie spoczywał obowiązek informowania konsumentów o zasadach i regułach pozycjonowania ofert w internetowych platformach handlowych, a także oznaczania płatnych współprac. Jeśli masz multibrand, musisz opisać w jaki sposób działają Twoje wewnętrzne wyszukiwarki – jeśli mają ustalone specjalne algorytmy.
  5. Kupując w marketplacach, konsument będzie musiał zostać wyraźnie poinformowany, czy kupuje u przedsiębiorcy, czy u osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Zakup u podmiotu niebędącego przedsiębiorcą wiąże się z utratą uprawnień konsumenckich i kupujący musi o tym widzieć jeszcze przed dokonaniem zakupu.
  6. Wszystkie firmy, które stosują profilowanie i indywidualne dostosowanie cen będą musiały o tym wyraźnie informować. Jeśli dostosowujesz ofertę do konkretnych konsumentów lub konkretnych kategorii konsumentów w oparciu o zautomatyzowane podejmowanie decyzji i profilowanie zachowań konsumentów, to poinformuj o tym. Konsumenci muszą wiedzieć, że zaproponowana im cena została indywidualne dostosowana na podstawie zautomatyzowanego podejmowania decyzji, tak aby mogli uwzględnić to ryzyko przy dokonywaniu zakupów.  

Dlaczego warto (a nawet trzeba!) być transparentnym i co możesz zyskać dzięki dyrektywie?

Dyrektywa Omnibus to sporo nowych obowiązków dla e-commerce, jednak spójrzmy na to również z innej, pozytywnej strony. Jakie korzyści mogą Ci przynieść zmiany w prawie?

  1. Warto działać transparentnie! Sklepy internetowe, które działają w przejrzysty sposób cieszą się większym zaufaniem konsumentów, co automatycznie przekłada się na wzrost konwersji!
  2. Harmonizacja rynku Unii Europejskiej, to mniejsze koszty prowadzenia działalności w e-commerce. Rynek e-commerce innych państw członkowskich nie będzie już wielką niewiadomą.
  3. Podobne wymogi prawne w różnych krajach to mniejsze bariery wejścia na inne rynki. Szybciej rozszerzysz kanały sprzedaży na pozostałe państwa unijne.
  4. W związku tym, że na Twoją nieuczciwą konkurencję będą mogły być nałożone kary finansowe, będzie Ci łatwiej prowadzić swój biznes w warunkach gry fair-play.

Co warto zrobić już teraz? Jak rozpocząć wdrażanie dyrektywy?

Przede wszystkim: zachowaj spokój. Wprowadzanie zmian, które będą chaotyczne i nieprzemyślane pod względem prawnym czy UX, z pewnością nie przyniesie Ci korzyści.

  1. Przeprowadź audyt prawny swojego e-commerce. Sprawdzisz dzięki temu, czy prowadzisz sprzedaż on-line zgodnie z prawem, czy jesteś na bieżąco. Będziesz wiedział jakie procesy zachodzą w Twoim sklepie, jakie masz ryzyka, co w niedalekiej przyszłości powinno działać bardziej przejrzyście. Wiedząc na czym stoisz już teraz, dużo łatwiej przygotujesz się do zmian.
  2. We wszystkim co robisz, staraj się działać transparentnie. Klienci to doceniają w formie większego zaufania i częstszych zakupów.
  3. Zrób aktualną listę swoich partnerów biznesowych. To ważne, żeby również Twoi kontrahenci działali transparentnie i zgodnie z nowymi obowiązkami Omnibusa. Korzystasz na przykład z zewnętrznych usług opinii, rekomendacji swojego biznesu? Sprawdź warunki waszej współpracy.
  4. Poinformuj swój dział IT, że w niedalekiej przyszłości będzie trzeba wdrożyć zmiany. Projektując nowe rozwiązania dla Twojego e-commerce, nowe funkcjonalności czy zmianę interfejsu, informatycy będą już mieli na względzie, że wygląd Twojej strony będzie musiał ulec zmianie (np. poprzez obowiązek wskazania cen sprzed 30 dni w przypadku promocji), czy wdrożenia procesu weryfikacji opinii konsumenckich.

Potrzebujesz indywidualnego wsparcia we wdrożeniu Omnibusa lub w innych kwestiach prawnych związanych z bieżącą działalnością i zwiększeniem konwersji Twojego e-commerce? Odezwij się do nas na adres: kontakt@legitimate.pl – porozmawiamy prosto o prawie ☺

Zuzanna Witek
prawnik e-commerce, założycielka Legitimate.pl

edrone

edrone is an AI-fueled SaaS platform providing Instant ROI and Customer Experience solutions for eCommerce. Over 1000 Brands use our technology in 25 countries around the globe.

Powiązane artykuły

Wejdź z nami do świata e-commerce.
Zapisz się do newslettera